|
از: دکتر اسفنديار دشمن زياری
تالاب ها از جمله مولدترين محيطهاي جهان هستند. آنها گهوارههاي تنوع زيستي دنيا هستند كه با نگهداري آب و قابليت زادآوري اوليه، نقش مهمي در بقاي گونه هاي بيشماري از گياهان و جانوران وابسته به خود ايفا ميكنند.
تالابها
بوم سازگانهاي بينظيري هستند كه ويژگيهاي بوم شناختي
منحصر به فردي
دارند. آداموس و استوك ول (1983)، با بررسي دقيق و گسترده
منابع علمي، 75
ويژگي براي تالابها ذكر كرده اند. البته تمام اين ويژگيها
الزاما در يك
تالاب وجود ندارد بلكه هر تالابي ممكن است تنها بخشي از
خصوصيات را دارا
باشد. تالاب پريشان با ويژگيهاي منحصر به فرد مناطق معتدل
خود داراي
ارزشهاي زيست محيطي فراواني است كه با عنايت به مسئله روز و
دغدغه مردم
شريف شهرستان كازرون در اين كوته سخن به تعدادي از خصوصيات
آن پرداخته
ميشود.
الف ـ منبع تامين آب
پريشان يك منبع آبي مناسب براي مصارف كشاورزي و دامداري است.
در سالهايي كه آب كافي وجود دارد در اثر وزش بادهاي موسمي و شديد، آب در اراضي
مسطح پيشروي نموده و مراتع درياچه را آبياري مينمايد . پس از عقب نشيني، مراتع غني
و سرسبز، منبع اصلي تغذيه هزاران رأس دام محسوب ميشوند. از طرفي كشاورزان حاشيه
درياچه مثل روستاهاي ملا اره، پريشان، و... با استفاده از عمق كم چاه با پمپاژ آب
زمينهاي جاليزي و حتي باغات را مشروب ميكنند.
ب ـ نگهداري رسوبات
گياهان آبزي اين درياچه با كاهش سرعت و تلاطم آب، فرصت ته
نشيني رسوبات را افزايش ميدهند، از ته نشين شدن مواد فرسوده يشده در مجاري و منابع
آبي و بروز مشكلات زيست محيطي جلوگيري ميكنند. به علاوه، پوشش گياهي تالاب به صورت
بادشكن عمل نموده و با تثبيت خاك از فرسايش بادي پيشگيري مينمايد.
پ ـ جلوگيري از نفوذ آب شور
در سواحل پست و كم ارتفاع كه خاك تحت الارض قابل نفوذ دارند،
وجود آب شيرين تالابهاي ساحلي مانع از حركت آب شور لايههاي زيرين به سطح خاك
ميشود. اين عمل علاوه بر تأمين آب مورد نياز مصارف خانگي، آبياري و كشاورزي جوامع
محلي، از شور شدن خاك جلوگيري مينمايد.
ت ـ پديد آورنده علوفه
درياچه پريشان در مواقع پرآبي با آبياري مراتع
حاشيهايعلفهاي سرسبز و مناسبي براي دامها ايجاد ميكند.
ج ـ پناهگاه حيات وحش
پريشان پناهگاه بسياري از گونههاي نادر و در خطر پرندگان و
آبزيان در حال انقراض است. اين درياچه مأمن مناسبي براي استقرار آشيانه و توليد مثل
انواع مختلف پرندگان مهاجر و بومي است. پوشش گياهي تالاب نيز مكاني براي مخفي شدن و
در امان ماندن پرندگان و پستانداران است. همچنين گونههايي از ماهيها براي تخم
ريزي، پوشش گياهي فشرده درون آب را ترجيح داده و هنگام توليد مثل در چنين مكانهايي
تجمع ميكنند.
چ ـ بهرهبرداري و كارآفريني
صرف نظر از اثرات اكولوژيك و زيست محيطي درياچه پريشان،
مردم هم ميتوانند از طرق مختلف چون: ماهيگيري در فصل مناسب، كرايه قايق به
گردشگران، و ساير مشاغل مربوطه از اين منبع ارزشمند ارتزاق كنند.
چ ـ آموزش، مهارتآموزي و تحقيق
اين تالاب از نظر تحقيقاتي، علمي و آموزشي واجد ارزشهاي
فراواني است و ميتواند به عنوان يك آزمايشگاه طبيعي براي آموزش دانشجويان منابع
طبيعي، كشاورزي و زيست شناسي مورد استفاده قرار گيرد.
ح ـ تفرج و توريسم
تالاب پريشان با داشتن چشم اندازهاي متنوع طبيعي و مصنوعي و
نزديك بودن با ساير آثار باستاني شهرستان كه سالانه گردشگران نسبتا خوبي را جذب
ميكنند ميتواند با ايجاد امكانات تفريحي بيشماري نظير قايق راني، شكار پرندگان،
صيد ماهي و.... از ارزش اقتصادي خوبي براي منطقه برخوردار باشد.
خ ـ تعديل آب و هواي منطقه
فضاي اقليمي پريشان بر آب و هواي منطقه تأثير شگرفي دارد. تبخير از سطح درياچه سبب افزايش رطوبت و متعادل نمودن دما ميشود.
http://kazerundoshmanziari.blogfa.com